Open, open, open moet het zijn [NL]

Featured on Computable.nl on Oct 21, 2013.

Een ‘agile enterprise’ grijpt de kansen die cloud computing creëert om bedrijfsmodellen, waardenketens en klant- en leveranciersinteracties te transformeren. Het hart van een agile enterprise is gebaseerd op een open cloud architectuur die zowel de IaaS, PaaS als SaaS laag omvat. Ontwikkelingen gaan snel, maar de open cloud architectuur is nog geen alom geaccepteerde realiteit. Echter, er is geen weg terug: ‘Open, open, open moet het zijn’.

In 1947 begon Ole Kirk Christiansen vanuit zijn bedrijf Lego met het produceren van plastic bouwstenen: blokjes met aan de bovenkant ronde noppen en hol aan de onderzijde, waardoor de blokjes aan elkaar verbonden konden worden. In 1957 patenteerde Lego een belangrijke verbetering: door buisjes in de onderzijde van de steentjes te plaatsen, konden ze op meer manieren aan elkaar verbonden worden. Dat werd het LEGO-steentje zoals we dat nu kennen. Wie is er in zijn jonge jaren niet mee opgegroeid?

Eigenlijk veranderde er in de loop van de jaren niet veel aan de producten van Lego. Niemand anders mocht Lego-achtige steentjes fabriceren en vermarkten. Zelfs toen het patent na twintig jaar verliep was er geen sprake van concurrentie, en ook niet van enige productinnovatie.

Toen Lego in 1999 de hete adem van de Canadese concurrent Mega Brands in haar nek voelde, beriep zij zich op het Europees merkenrecht. Maar volgens de Europese rechter kan iets dat een technische functie heeft, zoals een bouwsteentje, geen beschermd merk zijn. En dat maakte de weg vrij; Mega Brands mocht soortgelijke bouwstenen op de markt te brengen die ook nog eens pasten op de ‘echte’ Lego stenen. En Lego zelf? Die ging vol in de aanval met nieuwe productinnovaties zoals Lego-Technic, – Mindstorms, – Friends, – Star Wars, – Ninjago, – Harry Potter, – Belville en ga zo maar door.

Innovatie

Wat is de nu boodschap? Eigenlijk een hele simpele: open standaarden zorgen voor interoperabiliteit en stimuleren innovatie. En dat gegeven is ook van toepassing op cloud computing. Cloud computing creëert uitzonderlijke mogelijkheden voor organisaties om bedrijfsmodellen, waardenketens en klant- en leveranciersinteracties te transformeren. Succes van organisaties hangt in toenemende mate af van het vermogen om de hierdoor geboden kansen te pakken, en dat natuurlijk sneller te doen dan de concurrenten. Men spreekt in dit geval ook wel van een ‘agile enterprise’.

Het hart van een agile enterprise is gebaseerd op de zich snel ontwikkelende open cloud architectuur. Deze architectuur heeft zich initieel ontwikkeld als een gevolg van een technologische vooruitgang, verbeterde integratie en standaardisatie van virtualisatie en geautomatiseerd beheer. De laatste tijd krijgt die ontwikkeling een versnellende impuls als gevolg van business requirements die vragen om radicale verbeteringen in datacenter operations, in productiviteit van ontwikkelaars en in ‘agility’ van applicatie levenscycli.

Zoals gedefinieerd door het National Institute of Standards & Technology (NIST) omvat IaaS het kunnen managen van alle infrastructuur resources in een resource pool, met self-provisioning, snelle elasticiteit en het meten van gebruikte resources. Virtualisatie is een essentiële bouwsteen, maar ook niet meer dan dat. Zodra alle infrastructuur resources geautomatiseerd kunnen worden geprovisioned en beheerd als services, kan het datacenter worden omgebouwd tot een ‘software defined environment’ (sde). Een sde abstraheert networking, storage en computing power tot een infrastructuurdienst. Om interoperabiliteit, portabiliteit en service-integratie te realiseren over sde’s heen dient gebruik gemaakt te worden van (formele maar ook impliciete) standaarden.

De OpenStack Foundation is inmiddels één van de leidende consortia voor het implementeren van dergelijke standaarden. Na de start in 2010 door Rackspace en Nasa hebben zich inmiddels meer dan tweehonderd bedrijven aangesloten, waaronder Cisco, Dell, HP, IBM, Red Hat, Suse, VMWare, Intel, et cetera. De open source software ondersteunt een brede reeks aan virtualisatieplatforms waaronder KVM, XEN, Vmware, Hyper-V, alsook in de basis niet-gevirtualiseerde hardware (‘base metal’). De software wordt gratis ter beschikking gesteld onder de Apache licentie, en vele aangesloten bedrijven zorgen ervoor dat hun proprietary producten compliant zijn met Openstack.

Naast Openstack zijn er diverse andere standaarden die op IaaS niveau een rol spelen in het implementeren van portabiliteit en integratie over sde’s heen. De Open Networking Foundation (ONF) werkt hard aan netwerk virtualisatie en software defined networking standaarden. De Organization for the Advancement of Structured Information Standards (OASIS) definieert een standaard voor het beschrrijven van portable workload templates genaamd Topology 6 orchestration specification for cloud applications (Tosca). Tosca maakt ook gebruik van verscheidende open source deployment automation tools zoals Chef, Puppet en Juju. Tosca zelf wordt geïmplementeerd in één van de deelprojecten van Openstack.

Het implementeren van cloud functionaliteit (‘cloud enablen’) voor een bestaand datacenter of applicatielandschap zorgt voor een grotere flexibiliteit en een hogere utilisatiegraad, maar is veelal niet voldoende om een echte ‘agile enterprise’ te worden.

In opkomst

Een nieuwe stijl van zogenaamde cloud-centric applicaties, veelal ontworpen voor mobile en social applicaties, is sterk in opkomst. Deze applicaties maken volop gebruik van de voordelen van software defined environments en daarop gebaseerde kant-en-klare platforms met component gebaseerde omgevingen. Een Platform-as-a-Service (PaaS) biedt een verscheidenheid aan kant-en-klare services bouwblokken, veelal naar eigen inzicht te combineren, voor ontwikkelen, testen en beheren van applicaties en databases. Nieuwe applicaties die op een dergelijke componentenlaag worden gebouwd noemen we cloud-centric.

Om de brug te slaan tussen de IaaS-laag en de componenten in de PaaS-laag is de Open Services for Lifecycle Collaboration (OSLC)-standaard in opkomst, gebaseerd op de linked data van het Wide Web Consortium. Verder zie je diverse PaaS-frameworks ontstaan, de een meer open dan de ander. Een goed voorbeeld van een dergelijk open (source) framework is Cloud Foundry, wat draait op vele IaaS-platforms inclusief Openstack. Cloud Foundry ondersteunt een brede reeks van programmeertaal runtime libraries, wat we ook wel polyglot programming noemen. Door een zich continue uitbreidend ecosysteem aan partners, leveranciers en gebruikers ontwikkelt Cloud Foundry zich net als Openstack tot een belangrijk onderdeel van de open cloud-architectuur.

Op SaaS-niveau tenslotte draaien open standaarden veelal om application programming interfaces (api´s), die de interne werking van een applicatie(-component) verbergen voor de aanroepende en gebruikende service. Nu zijn api´s niks nieuws, we werken er al tientallen jaren mee. Maar de huidige generatie van ‘representational state transfer’ (rest) api’s maakt webgebaseerde interactie tussen applicaties/services mogelijk. Dus waarom het wiel opnieuw uitvinden? Voortaan eerst kijken of er een api te vinden is! Niemand schrijft, om maar een voorbeeld te nemen, zelf de code om Google Maps functionaliteit in een website op te nemen. Je doet een ‘api call’ naar Google Maps, that´s it! In toenemende mate worden api´s voorzien van een prijsmodel, en zie daar de ingeslagen weg naar de ‘api economy’. Wie overigens eens een blik wil werpen op de zich elke dag weer uitbredende wereld van te gebruken api’s, dient eens een blik te werpen op de website van Programmable Web.

Alhoewel ontwikkelingen snel gaan, is de beschreven open cloud-architectuur nog lang geen alom geaccepteerde realiteit. Zo lijkt bijvoorbeeld in de Verenigde Staten een stammenstrijd gaande te zijn tussen aanhangers van de Openstack api’s die zeggen dat ook Amazon api’s geïncorpereerd dienen te worden, en juist weer anderen die dat vloeken in de kerk vinden en trouw willen blijven aan ‘de oorspronkelijke set van api’s’. En zo blijkt uit gesprekken tussen cloud dienstverleners en klanten dat het gebruik kunnen maken van ‘federated’ hybride clouds op basis van open standaarden nog heel veel overleg vergt. Onderling tussen service providers alsook tussen service providers en klant. Maar er is geen weg terug. De wereld zal niet meer bestaan uit gepatenteerde steentjes van maar één fabrikant genaamd Lego. Nee, zoals The Scene al zong in 1992: ‘Open, open, open moet het zijn.’

By Marc Steenbergen (@masteenb) and Edwin Schouten (@schoutene).

One thought on “Open, open, open moet het zijn [NL]”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s